Το στοίχημα της επέκτασης των ελληνικών τραπεζών

Του Πολίτη Ιωάννη

Το ελληνικό τραπεζικό σύστημα διανύει την πλέον κρίσιμη περίοδο για την επιβίωση του. Οι τράπεζες, από τις αρχές του 2010, αντιμετώπισαν έντονα το πρόβλημα της ενίσχυσης της κεφαλαιακής τους επάρκειας καθώς και αυτό της εξυγίανσης των χαρτοφυλακίων χορηγήσεων. Το γεγονός αυτό είχε ως αποτέλεσμα να παρατηρηθεί συρρίκνωση των δραστηριοτήτων τους, με αποτέλεσμα την επιτάχυση της ύφεσης στην οικονομία. Όμως, ο τραπεζικός κλάδος δεν αποτελούσε πάντα την «αχίλλειο πτέρνα» της ελληνικής οικονομίας.

Την προηγούμενη δεκαετία, οι ελληνικές τράπεζες γνώρισαν σπουδαία άνθηση τόσο στην ελληνική αγορά όσο και στην αγορά της νότιο-ανατολικής Ευρώπης. Η ανάπτυξη στην εσωτερική αγορά μπορεί δικαίως να χαρακτηριστεί ως στρεβλή και ασταθής. Η διαπίστωση αυτή προκύπτει από το γεγονός ότι η χρηματοδότηση εστιαζόταν κυρίως στην κάλυψη των καταναλωτικών αναγκών και λιγότερο στην ενίσχυση των παραγωγικών και εξωστρεφών επιχειρηματικών δραστηριοτήτων. Παράλληλα όμως, εφαρμοζόταν ένα στρατηγικής σημασίας σχέδιο εκτός των ελληνικών συνόρων, το οποίο δεν μπορεί να παραληφθεί.Στις χώρες της ανατολικής Ευρώπης αλλά και σε αυτές της ανατολικής Μεσογείου, πραγματοποιήθηκαν επιχειρηματικά ανοίγματα, όπως εξαγορές τραπεζών, που είχαν ως στόχο την επέκταση των δραστηριοτήτων τους και τη δημιουργία νέων πηγών κερδοφορίας. Χαρακτηριστικό παράδειγμα εξαγοράς αποτελεί αυτό της Finansbank από την Εθνική το 2006.

Μάλιστα, το εγχείρημα αυτό έφερε θετικά αποτελέσματα στις ελληνι­κές τράπεζες. Παράλληλα όμως με τα οικονομικά οφέλη δημιουρ­γήθηκαν οι προϋποθέσεις για μια εντονότερη παρουσία της χώρας μας σ’ αυτές τις χώρες. Συγκεκριμένα, σε χώρες όπως η Ρουμανία, η Βουλγαρία, η Αλβανία, η Σερβία, η Ουκρανία και τα Σκόπια η ελληνική παρουσία στο τραπεζικό σύστημα είναι ιδιαιτέρως ισχυρή. Στο σημείο αυτό αξίζει να σημειωθεί η σπουδαιότητα του τραπεζικού συστήματος για την ανάπτυξη και την παρουσία ρευστότητας σε μία οικονομία. Διαπιστώνουμε λοιπόν ότι οι ελληνικές τράπεζες διαδραματίζουν έναν ιδιαιτέρως καθοριστικό ρόλο στις χώρες στις οποίες δραστηριοποιούνται. Το γεγονός αυτό έχει ως αποτέλεσμα την απόκτηση ενός συγκριτικού πλεονεκτήματος για την χώρα μας σε πολλούς και καθοριστικούς, για την εξέλιξη μίας χώρας, τομείς. Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί ο τομέας των εμπορικών σχέσεων καθώς και αυτός της χάραξης της εξωτερικής πολιτικής, στην ευρύτερη γεωγραφική περιοχή της ανατολικής Ευρώπης.

Όμως ο ρυθμός ανάπτυξης της συγκεκριμένης στρατηγικής περιορίστηκε σημαντικά από τις αρχές του 2010 μέχρι και σήμερα. Αυτό συνέβη καθώς το ελληνικό κράτος, τον Μάρτιο του 2012, αδυνατώντας να εξυπηρετήσει τις δανειακές του υποχρεώσεις, ουσιαστικά εξανάγκασε τις ελληνικές τράπεζες να δεχτούν την απομείωση των κρατικών ομολόγων που είχαν στα χαρτοφυλάκια τους. Επίσης, οι γενικότερες μακροοικονομικές συνθήκες είχαν ως αποτέλεσμα τη μείωσητης «ποιότητας» των δανείων που είχαν χορηγηθεί. Τα γεγονότα είχαν ως συνέπεια την συρρίκνωση της δραστηριότητας των τραπεζών τόσο στην εσωτερική αγορά, όσο και σε αυτή εκτός των ελληνικών συνόρων.

Πλέον, ύστερα από μία πολύ δύσκολη και μακρόχρονη πορεία ύφεσης για την ελληνική οικονομία, καλλιεργείται η προσδοκία για επιστροφή σε θετικούς ρυθμούς ανάπτυξης. Οι τράπεζες ανακεφαλαιοποιήθηκαν επιτυχώς και η προσοχή όλων στρέφεται στην επανεκκίνηση της οικονομίας. Το ερώτημα όμως που ευλόγως δημιουργείται είναι αν αυτός ο οικονομικός «σεισμός», που έπληξε τις ελληνικές τράπεζες, αποτελέσει παράγοντα αναθεώρησης της προοπτικής ανάπτυξης τους στις χώρες της ανατολικής Ευρώπης. Μοναδικό δεδομένο για την απάντηση του ερωτήματος αυτού είναι ότι καθοριστικό ρόλο θα διαδραματίσουν τόσο οι εξελίξεις στο ιδιοκτησιακό καθεστώς των τραπεζών όσο και η πορεία της ελληνικής οικονομίας.

Bubble Magazine 2014

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

w

Connecting to %s