Μια απάντηση σε ένα κρίσιμο ερώτημα, σε μία δύσκολη συγκυρία

Γιάννης Πολίτης

«Μας δανείζουν τοκογλύφοι» ,«Τα δάνεια δεν πάνε για τους μισθούς και τις συντάξεις», «τα δάνεια πάνε για την αποπληρωμή τους χρέους και των τόκων», «δεν έχουμε ανάγκη το μνημόνιο, θα το σκίσουμε!». Αυτές είναι μερικές από τις φράσεις που ακούει σήμερα κανείς στα τηλεοπτικά πάνελ στα πλαίσια του δημόσιου πολιτικού διαλόγου. Ας δούμε όμως τα γεγονότα από την αρχή. Το 2010 οι διοικούντες την χώρας μας διαπίστωσαν ότι οι λεγόμενες διεθνείς αγορές δηλαδή οι τράπεζες, τα ασφαλιστικά ταμεία και οι ιδιώτες αποταμιευτές δεν ήταν διατεθειμένοι  να συνεχίσουν τη χρηματοδότηση των διαχρονικών ελλειμμάτων του ελληνικού κρατικού προϋπολογισμού. Αυτό οδήγησε σε αύξηση του κόστους δανεισμού και κατά συνέπεια στον αποκλεισμό μας, εκ των πραγμάτων, από τον «ελεύθερο» δανεισμό των διεθνών αγορών.

Βρεθήκαμε λοιπόν, ως κράτος, στη δυσάρεστη θέση να ζητήσουμε τη στήριξη των ευρωπαίων εταίρων προκειμένου να αποφευχθεί η στάση πληρωμών προς τους πιστωτές μας καθώς και η εν μέρει στάση πληρωμών των εσωτερικών υποχρεώσεων της χώρας, δεδομένου του πρωτογενούς ελλείμματος του κρατικού προϋπολογισμού. Τότε, λοιπόν, η Ευρωπαϊκή Ένωση δημιούργησε έναν μηχανισμό, με τη συμμετοχή του ΔΝΤ,  προκειμένου να ενισχύσει με κεφάλαια τις αδύναμες οικονομίες που αντιμετώπιζαν δυσχέρειες δανεισμού.

Προφανώς, όμως, η στήριξη αυτή δεν ήταν η λύση του προβλήματος αλλά απλώς η μετάθεση της λύσης του για το μέλλον. Το πρόβλημα ήταν, και δυστυχώς παραμένει, το έλλειμμα του κρατικού προϋπολογισμού. Το δημόσιο χρέος είναι το άθροισμα των διαχρονικών ελλειμμάτων. Όσο το κράτος ξοδεύει περισσότερα από όσα εισπράττει, το χρέος διογκώνεται. Οι κυβερνήσεις των χωρών που ανήκουν στο ευρώ αποφάσισαν να στηρίξουν την Ελλάδα χρηματοδοτώντας μέρος των υποχρεώσεων της, θέτοντας όμως έναν όρο: να γίνουν οι απαραίτητες ενέργειες ώστε να ισοσκελιστεί ο κρατικός προϋπολογισμός.

Πλέον, η χώρα μας χρηματοδοτείται από τις χώρες που συμμετέχουν στο μηχανισμό αυτό με ένα επιτόκιο της τάξεως του 2,5%. Προφανώς πολύ χαμηλότερο από το 6% που δανείζεται η Ιταλία από τις διεθνείς αγορές, η οποία συμμετέχει στον μηχανισμό. Επιπρόσθετα αποφασίστηκε, μέσα στο πλαίσιο της ΕΕ, η συμμετοχή του ιδιωτικού τομέα στην μείωση του δημόσιου χρέους της χώρας μας μέσω του PSI. Το κρίσιμο σημείο, όμως, είναι ότι το δημόσιο χρέος της χώρας μας παύει να είναι σε ιδιωτικά χαρτοφυλάκια και πλέον γίνεται διακρατικό. Αυτή η εξαιρετικά σημαντική εξέλιξη μπορεί να συμβάλει στην εξομάλυνση της κρίσης δανεισμού της χώρας μας και κατά συνέπεια  και των χωρών μελών του ευρώ. Αυτό γίνεται κατανοητό αν συνυπολογίσει κανείς τις ευεργετικές συνέπειες μιας τέτοιας εξέλιξης στη δευτερογενή αγορά ομολόγων, αφού ουσιαστικά τα κράτη που μας στηρίζουν δεν θα ενισχύουν την προσφορά ομολόγων στην δευτερογενή αγορά. Συνέπεια αυτού είναι η μακροπρόθεσμη αύξηση της αξίας των κρατικών ομολόγων. Χαρακτηριστικό είναι ότι, σήμερα, τα 10 έτη ελληνικά ομόλογα διαπραγματεύονται στην δευτερογενή αγορά στο 15% της ονομαστικής τους αξίας.

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

w

Connecting to %s